Sommige recensies schuif je het liefst zo lang mogelijk voor je uit. Dit was er zo één, en het is me dan ook lang gelukt om voor me uit te schuiven.
Het valt me echt zwaar om deze recensie te schrijven. Ik worstel er al maanden mee, maar het moet er nu toch maar een keer van komen.
Goede bedoeling
Laat ik voorop stellen dat ik er van uit ga dat Jan de beste bedoelingen had met het schrijven van zijn boek. Maar het gaat helaas op zoveel punten de mist in, dat ik niet anders kan dan een gedeeltelijk negatieve recensie schrijven. Het is zelfs zo dat ik met de gedachte worstel om met een eigen boek te komen.
Zelf hou ik er totaal niet van om te gooien met kreten als “Een profetisch geluid?”, maar het is altijd goed om de christelijke normen en waarden hoog te houden. Helaas leven we in een tijd waar we de teloorgang van alles wat christelijk is overal om ons heen zien, tot in de kerk aan toe. Wat dat betreft staan we dus duidelijk op één lijn. Helaas is Jan nogal selectief als het om de uitingen gaat en gaat het helemaal nogal mis als het om feitenkennis gaat. En dat maakt het boek een gemiste kans.
De band Jerusalem wordt diverse keren aangehaald. Mooi dat een christelijke band zoveel impact op iemands leven heeft. De schrijfstijl is echter veel in de verhalende stijl. Het lijkt daardoor als de schrijver het geheel buiten zichzelf plaatst en als een toeschouwer toe kijkt.
Onkunde
Soms gaat het om kleine dingen. Op pagina 27 wordt een scene beschreven over Bottomline. Saillant detail is dat ik daar zelf abonnee van ben geweest, maar het op heb gezegd omdat men meer en meer over niet-christelijke artiesten ging schrijven.
De Bottomline was binnen gekomen, en op de voorkant zou een foto van de gitarist van Stryper prijken. Dat was echter niet de gitarist, maar de drummer. Nou zijn dit kleine details waar de meeste lezers over heen lezen, maar het wordt ernstiger.
Het lijkt er op alsof de schrijver weinig moeite heeft gedaan om achtergrondinformatie te zoeken en verder te kijken naar de betekenis achter nummers, albumhoezen, motieven, uitingen, en dergelijke.
In het begin van hoofdstuk 3 wordt de vraag gesteld of hardrock überhaupt christelijk kan zijn. Enerzijds prijst hij Glenn Kaiser dat hij zijn eigen muzikale voorkeur (blues) aan de kant schuift om het hardrock publiek te bereiken. Maar tegelijkertijd vraagt hij zich af of we niet te ver door zijn geslagen. “In hoeverre is de stijl, zang, kleding en het gedrag overeenkomstig met de voorschriften van God en Zijn Koninkrijk.”
Op zich een goede vraag. De vraag rijst dan alleen of het antwoord daadwerkelijk Bijbels is, of voornamelijk voortkomt uit de eigen “zware” opvoeding? Vervolgens valt hij Larry Norman aan vanwege de zinsnede uit het nummer Why should the devil have all the good music, “I still like to listen to the radio”.
Zo op zich genomen is dat een terechte vraag, maar als we even wat verder naar het nummer kijken, dan wordt de bedoeling wel duidelijk. Dan blijkt namelijk dat het gaat om het contrast tussen moderne muziek en traditionele kerkmuziek. Vergeet niet dat deze tekst geschreven is in Amerika, een land met talloze christelijke radiozenders. Dit verplaatsen naar de Nederlandse polder met nog geen hand vol christelijke radiozenders, maakt dat je al snel een kromme vergelijking maakt.
Is de worsteling die de schrijver daarna beschrijft niet vooral een persoonlijke zaak? Romeinen 14:5 leert dat iedereen ten volle voor zijn eigen besef overtuigd moet zijn.
Wereldse verleiding
Schrijver vraagt zich af of rockmuziek niet een wereldse verleiding is die ons afleidt van God. Toen ik zelf net tot geloof was gekomen, heb ik in eerste instantie al mijn hardrock en metalmuziek verbrand, op een cassettebandje van Stryper na.
Daar zat inderdaad muziek tussen die ik daarna ook nooit meer geluisterd heb, maar uiteindelijk werd ik via een Evangelisatieproject waar ik aan mee deed geïntroduceerd in de christelijk rock- en metalscene. En toen ervoer ik ook het verschil tussen de satanische, seculiere en christelijke metal. Voor een buitenstaander is dat niet of moeilijk uit te leggen, net zoals je aan een ongelovige het verschil tussen de duisternis van voor je bekering en het Licht en Leven van na je bekering niet uit kunt leggen.
Maar God heeft mij via een band als Whitecross echt in mijn hart weten te raken.
De vraag komt op mij ook wat vreemd over, want tegelijkertijd prijst de schrijver Glenn Kaiser dat hij deze keuze maakte, en is behoorlijk lyrisch over Jerusalem. En als ik heel eerlijk moet zijn, dan zie ik sowieso veel afgoderij in de kerk. Hoeveel mensen maken geen idolen van christelijke musici in alle stijlen? Dat is bepaald geen uniek probleem binnen de christelijke rockscene, maar komt ook bij diverse praisebands voor.
Saillant detail als het over muziekkeuze gaat: Het kerkorgel vindt zijn oorsprong in de orgels op heidense kermissen. De strijd van schrijver met wereldse verleiding gaat maar liefst 8 pagina’s lang door. De belangrijkste vraag is of we Gods Woord in elke vorm mogen prediken, en daar verschillen de meningen over en verwijs ik weer naar Rom. 14:5.
Ik moet eerlijk toegeven dat ik ook moeite had met het album The Covering van Stryper waarop zij nummers van diverse seculiere metalbands op hebben genomen. Het album heeft voor mij geen enkele toegevoegde waarde binnen het repertoire van Stryper, maar is een eerbetoon aan de bands waar de bandleden zelf mee opgroeiden. En als je dan de tekst van het nummer The Trooper leest, dan gaat het over de zinloosheid van oorlog, gezien door de ogen van een soldaat die sneuvelt op het slagveld. Is dat onchristelijk?
Artistieke uitingen
Jan valt over diverse uitingen van christelijke bands, zoals doodshoofden. De band Tourniquet wordt als voorbeeld genomen. Die naam verwijst echter naar een levensreddende band, maar daar kijkt hij niet naar. Een erg eenzijdige kijk op de artistieke uitingen.
Op de eerste plaats werd Jezus gekruisigd bij Golgotha, de Schedelplaats, en als je van een afstandje naar die plek kijkt, dan herken je daar ook een schedel in. Helaas is het onderste deel verdwenen door ophogingen, asfaltering, e.d.
De manier van zingen binnen metal wordt “grunten” genoemd. Dat is niets anders dan een bepaalde zangtechniek. Om daar een link te leggen met demonen vindt ik wat vergezocht, want de de duivel doet zich voor als een engel des lichts om mensen te verleiden. Ik zie vaak heel wat meer onchristelijke uitingen in moderne, mainstream popmuziek, waar de christelijke jeugd ook naar hartenlust naar luistert en de teksten uit volle borst mee kan blèren, dan in metal.
Het linken van rook tijdens een show aan de hel, is ook zo ver gezocht.
Maar zo zijn er legio bands die God verheerlijken vanaf het podium. Tijdens één van de festivals die ik bezocht was een band die tussen hun nummers door hun persoonlijke getuigenis gaf en bezoekers op riep om na afloop met hen te komen praten als zij ergens mee worstelden en met name drugsmisbruik. Ze wezen heel duidelijk, letterlijk, op Jezus als de Enige echte Weg uit die verslaving.
Lange haardacht
Ik moet even denken, maar de lange haardracht is allang niet standaard meer binnen de metalscene. Dus om dat als kenmerk aan te voeren in een boek uit 2020 is achterhaald. Ook het headbangen komt nog wel voor, maar is zeker niet zo algemeen als schrijver het doet voorkomen. Of het waardeloos en onbijbels is weet ik niet. Joden staan ook bewegend te bidden bij de klaagmuur. Om Jezus hier nou aan Zijn haren bij te slepen om het af te keuren, gaat mij dan ook zeker een stap te ver!
Over het algemeen is, ondanks het lange haar, toch wel duidelijk wie man zijn en wie vrouw. Dus dit argument is nogal zwak, en deels ook cultureel bepaald. We zien ook in de rock- en metalscene bepaalde uitingen die aan culturele invloed en tijd onderhavig zijn. Het gebruik van make-up wordt ook als algemeen kenmerk opgevoerd, maar de meeste christelijke bands die ik ken gebruiken allang geen make-up meer, of hebben het nooit gedaan. Alleen binnen de extremere metalsoorten komt dat nog voor.
Sleeping Giant is een duidelijk christelijke metalcore band. Stevige muziek, maar geen lang haar, geen leren kleding, verkondiging tussen de nummers door. Waarom wordt deze band dan niet genoemd als voorbeeld van hoe het zou moeten?
Maar ook daar stuurt God mensen die de taal van de metalheads spreken, dus ik zou niet snel willen oordelen over uitingen die ik zelf niet begrijp. Voor mij is de dancescene één groot christelijk raadsel. Of, nog erger, rap. De uitingen die daar in voorkomen gaan veel verder dan bij rock- en metal, maar toch heeft schijnbaar geen enkele christen moeite met die stromingen. Dat is vreemd.
Overigen is het nogal opmerkelijk dat op pagina 58 een foto staat van Michael Bloodgood als goed voorbeeld van hoe het zou moeten, met lang haar…
Stevige muziek kan ook gepaard gaan met een stralende hemelse lach en stoere en hippe kleding. De foto van Michael Bloodgood is een prachtig voorbeeld van hoe het ook kan. Het ziet er eerbaar en verzorgd uit, stoer en mannelijk en is passend bij zowel de inhoud als de muziekstijl.
Jan Bakker, Kentering in de Christelijke rockmuziek pg. 59
Bands
Vanaf pagina 50 gaan we in de overdrive. Daar worden bands met name genoemd:
Leper: Deze band wordt hier opgevoerd als christelijke band. Ik kende hem niet en dat kan ook wel kloppen, want het is helemaal geen christelijke band. Sommige leden claimen misschien christen te zijn, dat zou kunnen en komt vaker voor. De drummer van Iron Maiden, Nicko McBrain, geeft zijn getuigenis ook in de Metal Bible.
Headnoise: Ook deze band had ik niet in mijn lijstje van christelijke bands staan. Op de eerste plaats is al geen rock, maar punk. Binnen de punkscene wordt deze band geprezen om hun duidelijke standpunt als het om het christelijk geloof staat. Deze band ken ik echter niet persoonlijk, dus kan er geen oordeel over geven.
Light Force: (a.k.a. Lightforce): Een christelijke band die al meer dan 30 jaar niet meer bestaat. Weer achterhaalde informatie. Oprichter van de band, Steve Rowe, heeft later de band Mortification (sterven aan jezelf en met een duidelijk christelijk logo) opgericht.
Vengeance Rising: Een band waar ik zelf niet zoveel mee heb, maar in de christelijke media omschreven als de band die “het meest radicale christelijke album” tot dan toe uitbracht (Doug van Pelt, HM Magazine).
Echter, een kanttekening: De zanger heeft in het midden van de jaren ’90 het christelijk geloof afgezworen en heeft antichristelijke, satanische projecten uitgebracht. Hij heeft nog steeds de rechten op de naam Vengeance Rising en zou onder die naam ook zijn antichristelijke werk publiceren.
Skillet: Wat het probleem met Skillet is begrijp ik niet. Totaal niet vergelijkbaar met eerder genoemde bands, keurig gekleed, keurig gekapt, geen ontbloten bovenlijven, geen mannen met lang haar.
Saint: Een mogelijk lastige, want ik ken de christelijke band Saint, maar er zijn meer rock- en metalbands met dezelfde naam. Dus hier is weinig over te zeggen als het over verschillende bands gaat.
Demon Hunter: Een duidelijk christelijke hardcore band. Ik heb ze live gezien en heb niets gezien wat aanstoot zou geven. Geen lang haar (de zanger is van nature kaal), wel een baard. Geen ontblote bovenlijven. Misschien niet altijd zo expliciet als sommigen zouden willen, maar binnen de metalscene bestaat er geen twijfel over christelijke identiteit van de band en daar doen zij zelf ook niet geheimzinnig over.
De muziek is misschien wel wat vergelijkbaar met Petra, alleen veel steviger, maar ook prachtige ballads.
Mortification: Dit is een band die bij niet-kenners inderdaad weleens wat vragen oproept. Het artistieke werk past binnen de omgeving waar zij opereren, al is de muzikale richting ook weleens wat experimenteel. Maar het logo is overduidelijk voor iedereen die zich wat meer verdiept in de achtergronden: Drie kruizen, waarbij de middelste soms een schedel doorboort als teken dat Jezus aan het Kruis de dood heeft overwonnen.
Theocrazy: Ook die naam kende ik niet, en kan ik ook nergens vinden. Niet als christelijke band en niet als niet-christelijke band. Gewoon helemaal niet. Mijn vermoeden is dat het gaat om de band Theocracy, waarbij de juiste spelling van de naam alleen al een totaal ander beeld schetst.
Als schrijver de uitingen van deze band aanstootgevend vindt, dan snap ik zijn persoonlijke voorkeur voor Jerusalem totaal niet, want die van Theocracy is over het algemeen nog ingetogener dan van Jerusalem. Daarnaast heb ik Matt een keer ontmoet op een klein festival. Zij treden dus ook op in kleine zaaltjes en hebben een overduidelijk christelijk repertoire met stevige rocknummers en prachtige nummers die God alle eer geven (“I am” bijvoorbeeld)
Matt zoekt na zijn optreden het publiek op en praat dan met mensen die vragen hebben over het christelijk geloof en neemt daar dan ook alle tijd voor. Matt is een bescheiden man en laat zich zeker niet als idool adoreren, zoals christelijke artiesten in andere genres soms wel doen.
Metalstijlen
De namen van de metalstijlen is van tijd tot tijd een discussiepunt. De hele seculiere versie wordt voor het voetlicht gebracht, maar auteur vergeet te vermelden dat er ook christelijke bands zijn die zichzelf geen “death metal”, maar “undeath metal” band noemen.
Van de andere kant bekeken: Hoe geweldig is het niet dat juist fans van deze stijlen christelijke bands in dat genre als “indringers” zien? Dat maakt toch wel duidelijk dat deze bands een andere boodschap brengen, die door fans van de muziekstijl wel degelijk begrepen wordt.
En is dat nou niet precies wat we als christenen zouden moeten doen? Juist daar aanwezig zijn op die plekken waar de duisternis het dikst is? Jezus ging toch juist ook om met de uitgestotenen van de maatschappij? Met hoeren, tollenaars, melaatsen, blinden, zieken.
Of de namen nou wel of niet van hun oorsprong getuigen is wat mij betreft niet zo relevant. De vraag is veel relevanter hoe wij als christenen in elke duisternis, licht kunnen brengen. Als God destijds Glenn Kaiser duidelijk riep om hardrock te gaan maken om die groep te bereiken, zou God dan niet bij machte zijn om christelijke artiesten te roepen die Zijn Naam verkondigen op andere duistere plaatsen?
Daar aan twijfelen is mijns inziens God schromelijk te kort doen. En daarbij moeten we echt leren om voorbij onze eigen smaak te kijken. Schrijver heeft nogal de neiging om zijn eigen smaak (Jerusalem, Petra) als leidende maatstaf te hanteren. Maar moeten we dan liefhebbers van zwaardere metalsoorten maar verloren laten gaan? Zou God ook niet naar hen omkijken?
Ik moet dan vaak denken aan de uitspraak die Jezus deed toen Hij zei dat Hij juist was gekomen voor de verloren schapen. Gezonde mensen hebben geen dokter nodig. Dus voor hen kwam Hij nou juist niet!
Stryper vs. KISS
Deze vergelijking gaat op zoveel punten totaal mank! Ja, beide bands hebben lang haar (hairbands) en dragen strakke kleding.
Maar Stryper trad zelden met ontbloot bovenlijf op. Stryper maakte geen gebruik van bloed tijdens hun shows, liep niet met geschminkte gezichten, op verhoogde laarzen met spekzolen met punten. De mate van geweld tijdens de shows van Stryper en KISS is totaal onvergelijkbaar. De hele uitstraling van Stryper en KISS is totaal onvergelijkbaar!
Het is mijns inziens nogal bizar om vervolgens een tekst te plaatsen over begrip voor transgenders. Op de eerste plaats is dat hier totaal niet ter zake, er is totaal geen sprake van transgenderisme in dit hele verband.
En dan maak je wel heel erg bont om de optredens van Stryper “pornografisch” te noemen. En dat dan te laten beoordelen door “een pittige jongedame” is natuurlijk uit elk verband gerukt. De mening van “een pittige jongedame” is totaal referentie- en kaderloos. Wat de één pittig noemt, noemt de ander behouden. Bovendien zal de dame in kwestie geen enkele ervaring met rockmuziek hebben, de cultuur niet begrijpen, de achtergrond niet snappen, de missie niet kennen en de bandleden al helemaal niet. Een totaal nietszeggende reactie dus.
Halloween
Dit is weer een zijstap die meer gemaakt lijkt om rock- en metal in een kwaad daglicht te stellen, dan dat het werkelijk ergens op gebaseerd is binnen de rock- en metalscene.
Halloween is een algemeen feest in Amerika, en echt niet alleen voorbehouden aan rock- en metalfans. Zelf kan ik op geen enkele manier achter Halloween staan, maar dat hier te benoemen heeft geen enkele toegevoegde waarde.
Ook wordt de naam Jesus People genoemd. De groep was ook al niet specifiek aan de rock- en metalscene verbonden (Glenn Kaiser maakte voornamelijk bluesmuziek), dus ook die suggestie is nergens op gebaseerd.
De band Grave Robber wordt met name genoemd. Bepaald ook niet mijn voorkeur, maar ik heb inmiddels geleerd dat “horror punk” een daadwerkelijk bestaande muziekstroming is. Helaas gaat schrijver wel voorbij, en dat heb ik al eerder benoemd, aan de culturele verschillen tussen Amerika en Nederland en dus ook de betekenis die men geeft aan uitingen en symboliek.
Als ik dan even verder kijk dan de culturele uiting, die mij totaal niet aanspreekt, dan zie ik wel bandleden die getuigen van hun geloof in Jezus. Tja, wie ben ik dan om te oordelen? Als hij kan getuigen dat meerdere mensen die hun show bezochten toch aangeven christen te zijn geworden, als zij na afloop met mensen bidden, als zij tijdens de show het Evangelie verkondigen, dan wil ik toch mijn best doen om door de culturele uiting, die ik niet begrijp, heen te kijken en Rom. 14:5 toe te passen.
De veroordeling dat dit niet van God kan zijn vindt ik nogal gewaagd. Dat werd ook over Jezus gezegd, en hoewel ik zelf grote moeite met een band als Grave Robber en het hele genre “horror punk” heb, zou ik dit niet zo durven stellen. God werkt op manieren die wij niet begrijpen, dus hoewel ik absoluut geen “Oordeel niet“-aanhanger ben omdat dat mijns inziens onbijbels is, zou ik de eventuele veroordeling in dit geval toch liever maar aan God overlaten. Hij kent de achtergronden, motieven. Hij snapt de culturele betekenissen en achtergrond. Hij kent de artistieke overwegingen en Hij weet als geen ander hoe Hij het verlorene kan bereiken.
Culturele aanklacht
In feite is dit een discussie die ik vroeger, toen ik nog bij een christelijk jongerencafé betrokken was, met meerdere oudere bestuursleden al over bands als Jerusalem heb moeten voeren. In feite herhaalt de geschiedenis zich misschien wel, alleen zijn Jan en ik nu de oude mannetjes van weleer.
In feite is deze culturele aanklacht bepaald niet nieuw. Bijna elke nieuwe ontwikkeling binnen de christelijke wereld kan rekenen op commentaar. Soms terecht, vaak niet. De televisie kon niet van God zijn, aldus de dominee van één van de kerken in het dorpje waar ik opgroeide. Een christelijke vriend vertelde later:
“Dat was zakelijk gezien de beste preek die hij ooit gehouden heeft. Ik heb de maandag na zijn preek de hele dag met mijn auto met aanhanger rond gereden op televisies op te halen voor mijn winkel“
Toen kregen we de CD-speler en hetzelfde gebeurde. Het was toverij om muziek af te spelen door middel van een lichtstraal. Dat kon niet van God zijn. Zijn er nog christenen zonder CD-speler?
We hebben de hype van “backward masking” gehad, waar ook de E.O. nog aan mee deed. Een compleet andere omroep dan nu lijkt het wel. Maar zoals Larry Norman ook zei
Wat maakt het uit wat deze bands zingen als je de plaat achterstevoren draait? Wat ze zingen als je hun muziek gewoon draait is al erg genoeg om er niet naar te luisteren.
We kregen allerlei nieuwe muziekstromingen waar commentaar op kwam, maar de enige die “onder vuur” bleef liggen was metal. Praat je er met mensen over, dan blijkt het vooral om misverstanden en onkunde te gaan.
Maar we kregen de dancemuziek. Die werd door christenen met open armen ontvangen. Een bekeerde Afrikaan zag het met verbazing aan.
Hoe kunnen jullie precies dezelfde ritmes die onder toverdokters gebruiken om demonen op te roepen nou gebruiken in de kerk?
Maar niemand reageerde en christelijke dance werd geaccepteerd.
We kregen christelijke rap. Stelde ooit iemand vragen over de achtergronden van de muziek? De perverse videoclips die seculiere rap-artiesten maakten, de volkomen dehumanisering van de vrouw tot lustobject, de schaamteloze aanbidding van mammon in zo ongeveer elke videoclip. Het was allemaal geen probleem.
Maar zelfs in 2020 verschijnt er een nieuw boek met de nodige commentaar op rock- en metal. Natuurlijk is het goed om kritisch te blijven en bij een aantal ontwikkelingen zet ik ook zeker mijn vraagtekens, maar het is wel opvallend dat het steeds deze muziekstromingen zijn die bekritiseerd worden.
Uiteraard komen ook tatoeages aan bod. Daar is het nodige over te zeggen, maar in hetzelfde Bijbelgedeelte in Leviticus staan nog een aantal voorschriften en verboden waar geen enkele moderne christen zich aan houdt of zich van bewust is. Dus waarom het ene wel, maar het andere niet?
Waar de grens ligt is lastig te bepalen. We zien door de hele kerkgeschiedenis heen dat ook die culturele normen veranderen en vervagen. In de meer traditionele, orthodoxe kerken, lopen de voorgangers in speciale priestergewaden. In bepaalde protestantse stromingen zie je dat ook nog wel. Pastoor en dominee waren altijd herkenbaar. In evangelische kerken staat de voorganger veelal in een pak, maar in de jongere stromingen staat hij in een spijkerbroek.
Wat is dan juist?
Zo zijn ook de culturele uitingen binnen muziekstromingen aan verandering onderhevig. Hoe serieus wordt een artiest genomen die zware rock speelt, maar gekleed gaat in een bermuda, teenslippers en een Hawaii-shirt?
Marketing
Vervolgens krijgen we een basisles in marketing. De uitingen van christelijke rock zouden niet in overeenstemming zijn met de boodschap van de Heer. Nu ga ik even spijkers op laag water zoeken. Jezus liep ook gekleed volgens de culturele maatstaven van Zijn tijd. Maar had God de mens in de Hof van Eden oorspronkelijk niet anders bedoeld?
Sterker nog: Er staat zelfs dat wij nu in de Hemel gekleed zullen zijn met witte gewaden, terwijl dat niet de oorspronkelijke scheppingsorde is!
Daarnaast haalde Jezus ook uitspraken aan uit seculiere toneelstukken van Zijn tijd, zoals de uitspraak over Jeruzalem die hij als een hen onder haar vleugels had willen bewaren. Dat was een openingszin van een, destijds populair, seculier toneelstuk.
De persoonlijke strijd van auteur over de ‘roeping’ en ‘invulling’ kan ik wel begrijpen. Dat artiesten “bewondering” hebben voor seculiere artiesten verbaasd mij ook niet. Eerlijk is eerlijk, er zijn zeer getalenteerde niet-christelijke artiesten. Bovendien is Elvis wel als gospelartiest begonnen.
Een opmerkelijk gegeven is de studie van een Scandinavische wetenschapper die onderzoek doet naar de stroming “Blackmetal”. Hij heeft een scala aan bands objectief bestudeerd en geanalyseerd en komt tot de conclusie dat de beste en meest getalenteerde bands, de christelijke bands zijn. Ook een grappige anekdote is het verhaal van een Zweedse, helaas niet met naam genoemde, blackmetalband die het katholicisme bestudeerde om nog blasfemischer nummers te schrijven en zich bekeerde tot het katholicisme.
Hoe kan God zijn kinderen roepen als de marketingformule niet helemaal correct zou zijn? Dat past niet bij het beeld van God.
Is dat zo? Dan ben ik wel benieuwd welke geroepen voorganger, evangelist, oudste, diaken, of welke dienaar in het Koninkrijk dan ook, zonder zonde is? Welke voorganger is perfect? Welke dominee is perfect? Ik ken er geen. En als er perfecte mensen zouden bestaan, waarom kwam God dan als Jezus naar de wereld om als Enige perfecte mensen die ooit leefde, de Relatie tussen Zijn schepping en Hem te herstellen?
Als we kijken naar de oorspronkelijke kerk dan was die marketingformule ook heel anders dan wij nu zien. Is het instituut kerk zoals wij dat nu kennen perfect? Bepaald niet als we het vergelijken met de eerste kerk en de manier waarop de eerste christenen met elkaar om gingen. Ze leefden gemeenschappelijk, deelden alles naar behoefte met elkaar. Hoe anders is dat tegenwoordig?
De hele vraag over marketinginstrumenten is dan ook leuk, maar kunnen we dan beter eens op de hele kerk toe gaan passen. Blijkbaar zit daar ook iets zwaar verkeerd, want het christendom is in Nederland aardig in verval aan het raken.
En dat lijkt me een groter probleem dan artiesten die zichzelf vaak op duistere plaatsen begeven om het Licht te brengen te bekritiseren.
Gij geheel anders
De hoofdstukken 7 t/m 9 zijn grotendeels onder deze noemer samen te vatten.
Dan heb ik slechts één vraag voor de auteur. Aan de hand van de foto kan ik geen onderscheid maken met een seculiere auteur, dus blijkbaar is het toch lastig om “in één oogopslag” te laten zien dat we met christenen te maken hebben.
Dan lees ik in het voorwoord over een auteur die werkzaam is in de financiële dienstverlening, nou niet een bedrijfstak die zich kenmerkt door hoogstaande christelijke normen en waarden en hoofdzakelijk gericht is op het dienen van mammon.
Zelf heb ik ook een financiële achtergrond en ik weet hoe moeilijk het is om in die wereld als christen te opereren.
Het gemiddelde christenleven ziet er ook niet echt anders uit dan het gemiddelde leven van een seculier. Beiden gaan naar school, beiden kleden zich min of meer modieus, beiden volgen een vervolgopleiding, gaan werken, vieren vakantie, liggen krom voor hypotheek en pensioen, gaan met pensioen en sterven. Hooguit zijn de randverschijnselen wat anders. De christen gaat op zondag naar de kerk, de seculier op zaterdag naar de kroeg.
Dus waarin onderscheidt die christen zich nou eigenlijk?
Dan neem ik Pastor Bob als voorbeeld. Ziet er totaal niet uit zoals Jan vindt dat een christen er uit zou moeten zien. Maar Pastor Bob maakt zich niet druk om zijn carrière, hypotheek of pensioen. Hij vertrouwt er op dat God zal voorzien en dat gebeurt ook steeds.
Pastor Bob is actief betrokken bij de christelijke metalscene en ook al ben ik het theologisch niet op alle punten met hem eens, ik heb wel diep respect voor hem. Zijn team staat elke dag om 14 uur onder een brug in Nashville, TN om daklozen een maaltijd, kleding en hulp te geven. Hij is er zelf niet altijd bij, omdat hij ook de wereld over reist, maar als hij “thuis” is, is hij er vaak wel bij.
Hoeveel christenen doen dat?
Hoe kan het dat in het christelijke Amerika, wat vaak zo vroom over probeert te komen en de uiterlijke schijn (vloeken en scheldwoorden worden op TV nog steeds weg gepiept!) goed weet op te houden binnen bepaalde kringen, nog zoveel daklozen zijn? In 2021 werd het aantal daklozen in Amerika geschat op ruim 550.000. Er is geen centraal register van kerken in Amerika, maar het aantal kerken wordt geschat op 350.000.
Hoe kan het dat christenen zich zo onderscheiden van de wereld, dat er zoveel daklozen zijn in een land met zoveel kerken? De verhouding is 1 op 1,6. Dat betekent dat als elke kerk 1.6 dakloze op zou vangen, het hele probleem opgelost zou zijn!
Is het op straat leven van één dakloze niet voldoende bewijs dat de marketingmix van het christendom niet klopt? Kerken over de hele wereld zitten op tonnen met geld, beleggen, investeren, hebben dure voorgangers in dienst, maar ondertussen is het omzien naar onze dakloze medemens blijkbaar heel wat moeilijker dan we denken.
Nou weet ik dat 99% van de kerken in de VS heeft financieel niet breed heeft, maar de overbekende megakerken met hun übercharismatische voorgang(st)ers – die hier helaas ook mateloos populair zijn – rijdend in de duurste auto’s, wonend in complete kastelen en met soms zelfs meerdere privéjets in een eigen hangar, zouden zich wat dat betreft dan toch ook de spreekwoordelijke ogen uit hun koppen moeten schamen?
Bezwaren tegen christelijke rockmuziek
De genoemde site, bijbelsonderwijs.nl blijkt niet meer te bestaan, dus kijken wat daar gezegd wordt is niet mogelijk.
Auteur stelt dat “voorstanders van rockmuziek” verzen als Mt. 7:1,2 aan zouden dragen om de deur voor elke vorm van kritiek te sluiten. Mijn ervaring is echter veel meer dat onchristelijke artiesten als Madonna dit soort uitspraken gebruiken om zichzelf van elke vorm van kritiek te ontdoen.
Er zijn diverse voorstanders van christelijke rock en metal die wel degelijk een gedegen onderbouwing van hun standpunten geven en de kritiek of vragen zeker niet uit de weg gaan!
De Bijbel zegt dat wij onze muziek luid mogen spelen
Auteur verwijst naar Ps. 150, maar daar staat niets vermeld over het volume van de muziek.
Zoek je op het woord “luid” in de NBG, dan komt dat 28 keer voor en meestal in relatie tot een emotionele uiting, en metal kan zeer emotioneel zijn, maar ook met overwinning zoals bijvoorbeeld bij de val van de muur van Jericho. Maar ook van blijdschap en eer naar God:
Zodra de ark van het verbond des HEREN in de legerplaats kwam, hief geheel Israël een gejuich aan, zo luid, dat de aarde dreunde.
1 Samuël 4:5
Dus luid is geen enkel probleem. Orgelmuziek in kerken is vaak ook behoorlijk luid:
Israël kon zo hard juichen om de ark, dat de aarde zelfs dreunde. En toen Salomo tot koning werd gezalfd, speelde men zo uitbundig op de fluiten en bazuinen, dat de aarde van hun geluid spleet . Incidenteel zullen de trommelvliezen hier dus wel danig beproefd zijn geweest. Bovendien vinden we in het laatste Bijbelboek ook een overdaad aan geluid.
https://www.naarhouse.nl/your-music/met-de-moderne-muziek-mee/geluid/
In kerken kunnen eveneens veel decibels gehoord worden. Menig organist trok alle registers van het orgel open om, na een donderpreek over de hel, de mensen de biechthokjes in te jagen. Donderende orgels lijken nu vervangen door scheurende gitaren met drumtoestellen.
Niet het volume noch of muziek lekker in het gehoor ligt is bepalend, maar wat de bron is.
Rockmuziek is neutraal. …
De vergelijking tussen rockmuziek en hekserij ontgaat mij.
In principe is muziek neutraal. Een akkoord gespeeld in een klassieke setting is hetzelfde akkoord als het gespeeld wordt in een rocksetting. Het is dus de artiest die de invulling geeft die hij wil. Daardoor is muziek niet neutraal, maar kan dezelfde muziek ook verschillende boodschappen herbergen.
De meeste christenen hebben geen enkel probleem met klassieke muziek en luisteren doodleuk naar klassieke muziek van zwaar occulte artiesten en componisten.
Onderzoeken naar metal lieten een opmerkelijk verschijnsel zien: Het is goed voor je.
We kunnen rockmuziek gebruiken om een verloren generatie te bereiken, in de taal die zij spreken
De weerlegging hiervan heb ik met lichte verbijstering gelezen. Het is een aaneenschakeling van non-argumenten. Dat Jezus zei dat de discipelen de dorpen en steden moesten verlaten waar de inwoners niet wilden luisteren heeft dus totaal niets te maken met het bereiken van rockliefhebbers met het Evangelie.
Auteur stelt een paar hoofdstukken geleden nog dat hij zelf ook geraakt werd door hardrock, maar nu zou het niet nodig zijn?
“Als christelijke rock zo nodig is, hoe zijn mensen in de vorige eeuwen dan bereikt?” is ook zo’n typerend voorbeeld van een argumentsloze vraag. Rock is nieuw ontwikkelde taal, dus in de voorgaande eeuwen was er niemand die die taal sprak!
De rol van muziek in de maatschappij is enorm veranderd. Hoeveel jongeren kunnen niet meer zonder “muzikaal behang” en hebben de hele dag geluid om zich heen “nodig”? Voor de uitvinding van de radio was muziek beperkt aanwezig. Mensen maakten het zelf na hun werk, of ging naar voorstellingen in theaters. Maar 24/7 onbeperkte muziekkeuze zoals wij dat nu kennen, bestond eenvoudigweg niet.
De invloed van muziek is dus ook vele malen groter geworden en daarmee is het tevens een ideaal evangelisatiemiddel geworden. En dan ligt het voor de hand dat een liefhebber van dance niet naar rock zal luisteren. Een liefhebber van rap niet naar klassiek. Een liefhebber van techno niet naar industrial.
Dus op die manier is het inderdaad mogelijk om een verloren generatie te bereiken door muziek. Niet specifiek rockmuziek, maar alle soorten muziek. Nu alleen nog meer gospel op de populaire zenders!
Volgens Paulus is niets onrein van zichzelf. Rock is gewoon een moderne muziekstijl
De aangehaalde Bijbeltekst lijkt me inderdaad voldoende zeggen: Romeinen 14:14. Als Paulus daar zegt dat niets onrein is van zichzelf, maar dat het onrein wordt door degene die het acht onrein te zijn, dan mogen we toch aannemen dat deze woorden door de Heilige Geest geïnspireerd zijn? Wie zijn wij dan om daar toch een draai aan te moeten geven dat iets wel onrein zou zijn?
De Bijbel noemt inderdaad een aantal zaken die onrein zijn, zoals toverij bestialiteit, e.d. Maar geen van deze zijn op rockmuziek van toepassing, tenzij de muzikant die er in brengt. Dit is echter niet standaard.
Vervolgens krijgt rockmuziek de schuld dat het muren van moraal afgebroken zou hebben, maar dan is mijn vraag “Is de zaak zo eenvoudig?” De Bijbel leert namelijk iets anders.
En dan zullen velen ten val komen en zij zullen elkander overleveren en elkander haten. En vele valse profeten zullen opstaan en velen zullen zij verleiden. En omdat de wetsverachting toeneemt, zal de liefde van de meesten verkillen.
Mattheüs 24:10-12
Rockmuziek is dus niet de oorzaak, maar de wetsverwachting en verkilling van de liefde. Dat wordt weer veroorzaakt door valse profeten. En die vinden we vervolgens weer overal. In klassieke muziek, in popmuziek, in rockmuziek, in dancemuziek, in rapmuziek, in volksmuziek, en bovenal in de kerk.
Als de stelling van David Bowie klopt. Is hij dan niet de grootste sukkel die op aarde rond loopt? Overigens zei Madonna hetzelfde en verbood haar eigen kinderen naar MTV te kijken. En zij maakt popmuziek, dus ook dit is weer niet uniek voor rockmuziek, maar ook voor andere muziekstijlen die christenen probleemloos omarmen.
Muziekgeschiedenis
Vervolgens krijgen we een stukje muziekgeschiedenis wat ik eigenlijk niet zo heel interessant vindt. Een kenner die wel op de hoogte is van de muziekgeschiedenis omschreef het als volgt
De daaropvolgende pagina’s bevatten het betere knip- en plakwerk, al klopt de essentie van het verhaal wel.
Op pagina 144 mogen we een leuk experimentje doen. Voer het woord “rockmuziek” in op stock.adobe.com en zie het resultaat. In het boek wordt het begeleidt door een plaatje met alleen maar gitaren.
Mijn resultaat:
Ik heb het ook aan iemand anders gevraagd en hij kreeg voornamelijk afbeeldingen van stenen en rotsen. Dus het resultaat kan per computer nogal verschillen. Daar kan ik wel een aantal technische redenen voor opnoemen, maar het is dus in ieder geval niet zo vaststaand als velen denken.
Op pg. 146 lees ik wel een aantal interessante zaken. Op de eerste plaats de stelling:
Deze kledingstijl veranderde door de jaren weinig en zelfs tot op de dag van vandaag zijn er nog veel bands en fans die er zo bijlopen
Ik kan me uit mijn jeugd inderdaad wel herinneren dat rockers er zo bijliepen, maar tegenwoordig kom ik ze nooit meer tegen. Een aantal op festivals, maar ook daar zie je mannen van inmiddels middelbare leeftijd die gewoon in jeans en een neutraal T-shirt lopen.
Vooral het dragen van metalen medaillons, pinnenriemen en andere SM-accessoires …
Nou ben ik waarschijnlijk niet voldoende thuis in de wereld van SM, maar op internet is alles te vinden, maar deze zaken kom ik niet tegen als SM-accessoires. En heb ik als voormalig fan van die bands ook nooit als zodanig ervaren. Hoe die bands er tegenwoordig bij lopen weet ik niet, maar binnen de christelijke metalscene is het zeker niet standaard. Onderscheidt de christelijke metalscene zich daarmee dan van haar seculiere tegenhanger, of wordt hier een beeld geschetst van 30 à 35 jaar geleden? En is dat inmiddels misschien wel 20 jaar achterhaald?
Ik heb even wat afbeeldingen gemaakt van bands die door auteur met name genoemd worden en die bekend stonden om het dragen van leer en spikes door met name de zangers: Judas Priest en Iron Maiden.
Zoals we zien is de kleding in al die jaren inderdaad gewijzigd en hebben we het dus over een verouderd fenomeen.
De samenvatting op pg. 149 is een verbijsterende.
Als er één ding niet gebeurt op metalmuziek is het wel dansen. Hooguit had je bij sommige concerten een zogenaamde “moshpit”, maar dit is bepaald geen dansmuziek! Welke concerten verboden werden wordt verder niet genoemd en is mij ook niet bekend, dus een bronvermelding zou op zijn plaats zijn geweest. Daarbij moet wel op worden gemerkt dat “de wereld” de hele opkomst van rock ‘n’ roll schandelijk vond. Elvis begon als gospelartiest, maar toen hij later de seculiere kant op ging en bepaalde heupbewegingen maakte, stond ook de seculiere wereld op zijn kop.
Weer een niet onderbouwde claim is de volgende:
Sommige optredens van christelijke artiesten zijn vele malen erger dan de losbandige optredens en dansen van die tijd.
Dat riekt een beetje naar appels en peren vergelijken. Als ik kijk naar de gemiddelde christelijke metalconcerten die ik de afgelopen 10 jaar heb bezocht, dan zijn die echt niet erger dan de blote billen van de 63-jarige Madonna bij de MTV MVA’s van afgelopen jaar. Of haar blasfemische optredens waarbij Jezus belachelijk gemaakt werd.
Er ontstaat een snelle toename in extremere muziekvormen
Is dat niet in de mens ingebakken? De grens blijven verleggen? We hebben tegenwoordig snellere auto’s, snellere computers, snellere dataverbindingen, snellere treinen, snellere vliegtuigen, extremere sporten, dus waarom zou muziek achterblijven?
Muziek is een afspiegeling van de maatschappij. De popmuziek wordt steeds losbandiger. Rapmuziek ziet vrouwen als lustobject en metal wordt steeds steviger. Dat zie ik niet perse als een probleem. Ik heb veel meer bezwaren tegen en veel meer moeite met het steeds losbandiger worden van popmuziek en het verlagen van vrouwen tot lustobject in andere muziekstijlen, dan het steviger van metal.
Vervolgens wordt op pagina 150 de “Gothic rock” benoemd, of eigenlijk wordt een artikel van Wikipedia eenvoudig gekopieerd en geplakt. Hoewel Wikipedia best goede dingen heeft, is het toch altijd een vraagteken waarom deze “bron” door diverse scholen in de ban is gedaan. De verklaring is eenvoudig. Wikipedia is een site die bij wordt gehouden door vrijwilligers, die naar hartelust hun eigen visie in de artikelen kunnen leggen.
Een bekende christelijke band uit het “gothic”-genre is Saviour Machine. Zij voldoen echter op geen enkele manier aan de hier genoemde manier van spelen. Zij hebben onder meer in 1995 en 2002 twee legendarische concerten opgenomen in Duitsland, waarbij met name het concert van 2002 wel een heel duidelijke christelijke boodschap uitdraagt.
En ja, de show is heerlijk theatraal, met heel veel elementen en symboliek. Dan kun je het over een aantal theologische punten van mening verschillen, maar in grote lijnen werd tijdens dat concert wel de toekomst uitgebeeld.
God gave rock ‘n’ roll to you
Auteur ziet dit “als een sluwe boodschap van satan”. De Naam van God zou worden misbruikt om christenen te verleiden.
Maar wacht even. Dat geldt dan dus automatisch voor alle muziekstromingen, want satan was de engel van de muziek. Auteur komt weer met “dansen”, maar ik zal wel te weinig concerten bezocht hebben, maar dansen is nou niet een activiteit die plaatsvindt tijdens rock- en metalconcerten. Dus ik begrijp eigenlijk niet goed waar dit “bezwaar” vandaan komt.
Als auteur moeite heeft met dansen, dan kan hij zich beter richten op de dancescene. Of house, disco, latin, of de opzwepende Spaanse dansen met erotische elementen. Dansen kwam in de tijd van Elvis met de echte rock ‘n’ roll nog wel voor, maar die tijd ligt inmiddels toch echt decennia achter ons.
Als christenen weten wij dat de weg van verlossing niet ligt in de weg van rock en roll
Dat haal ik niet uit de vertaalde tekst en bovendien is de tekst van Petra heel anders. Zij wijzen juist op de “rock” en stellen je duidelijk voor een keuze!
You can love the rock
Petra – God gave rock ‘n’ roll to you
And let Him free your soul
Or you can let the old man take his toll
It’s never too late to change your mind.
Het “verchristelijken” van populaire liederen is iets wat al eeuwen gebeurt. Calvijn of Luther deden het ook al, en een christelijke band die daar bekend mee is geworden is Apologetix. Het geeft hele leuke reacties en ook openingen tot gesprekken over Jezus als een ongelovige met je mee rijdt en je zet muziek van Apologetix op. Ze kennen de melodie vaak wel en proberen dan mee te zingen, maar komen al snel tot de ontdekking dat de tekst niet hetzelfde is.
We will rock you, God gave rock and roll to you, and put it in the soul of everyone
Wat moeten we als christenen met deze kreten?
Nou… niets. Deze tekst komt namelijk niet voor in de versie van Petra, en als ik even snel naar de achtergrond van KISS kijk, is dat helemaal geen christelijke band. KISS is wel de band met de meest uitgebreide tekst op dit nummer, maar als ik er even over nadenk is het gewoon misleiding van de lezer om deze tekst te gebruiken om vermeende fouten in de christelijke rockscene te duiden!
De tekst van absoluut niet-christelijke band wordt gebruikt om fouten in de christelijke rockscene te duiden! Dan is toch wel duidelijk dat de auteur wel heel erg weinig feitelijke foute punten heeft om te benoemen!
Doodshoofden
De doodshoofden komen nog een keer voorbij. Er wordt gesproken over twee bands die Glenn Kaiser zou ondersteunen, maar die worden niet met name genoemd, tenzij hij Jerusalem en Rez Band zelf bedoelt. Met een losse kreet als “doodshoofd” kan ik niets. De betekenis van de uiting ligt namelijk in de context en de toepassing er van.
Een witte doodskop met gekruiste beenderen er onder op een zware doek is een piratenvlag. Maar een doodshoofd met een zwaard er door is een symbool dat Jezus aan het Kruis de dood heeft overwonnen. In dat laatste geval promoot het gebruik van het doodshoofd dus het leven.
Maar het is duidelijk dat bij auteur deze kennis totaal ontbreekt. Nergens in het hele boek wordt ingegaan op de symboliek en artistieke uitingen van bands. Het wordt slechts heel oppervlakkig beschouwd als rebellie.
Ja, het was rebellie toen ik als niet-christelijke tiener met de hoes van The number of the beast van Iron Maiden achter op mijn spijkerjack naar kerk ging. Daar stond overigens wel de Bijbeltekst uit Op. 12:12 en 13:18 onder.
Maar voor mij als christen die naar christelijke rock en metal luistert is het gebruik van doodshoofden allang niet meer te vatten onder het kopje rebellie, alsof we het uitsluitend over opstandige tieners hebben. De meeste bezoekers van christelijke rock- en metalconcerten zijn inmiddels van dezelfde middelbare leeftijd als auteur en ook de bands die in het boek beschreven worden zijn het puberstadium inmiddels allang ontgroeid.
Is rockmuziek goed of slecht?
In dit stukje probeert de schrijver een antwoord te geven, maar het is een krampachtige poging met verwijzing naar de eerste rock ‘n’ roll feesten (een achterhaald concept naar mijn idee) die duidelijk niet christelijk waren. Dus weer wordt een seculier gebeuren aangegrepen als punt om iets christelijks in een negatief daglicht te zetten.
Aan de andere kant kan rockmuziek wel gebruikt worden om mensen met het evangelie te bereiken, maar het mag dan niet ruiger worden dan Jerusalem. Als mensen naar ruigere muziek luisteren, dan moeten zij zich blijkbaar maar aanpassen aan “ons” en anders moeten ze maar verloren gaan?
Het grootste uitschot van de maatschappij in de tijd van Jezus waren de hoeren, tollenaars en melaatsen. Mensen die zich maar aan moesten passen aan de Farizeeën om gered te worden, om geaccepteerd te worden. Iets dergelijks klinkt er naar mijn mening door in de stelling dat er grenzen zouden zijn aan de muziekstijlen die we dan gebruiken om mensen te bereiken, waardoor een groep feitelijk opnieuw onbereikbaar wordt gemaakt.
Is horrorpunk een brug te ver? Ik weet het niet. Ik ken die scene niet en heb ook totaal geen behoefte om me daar in te verdiepen omdat het mij persoonlijk totaal niet aanspreekt. Maar ik ben er wel van overtuigd dat God ook daar dienstknechten inzet om de onbereikten te bereiken.
De hoeren en tollenaars pasten zich niet aan Jezus aan, maar Jezus ging bij tollenaar Zacheüs een hapje doen. En juist die houding had een levensveranderend effect op het leven van Zacheüs! Zacheüs was nieuwsgierig naar Jezus, maar pas toen Jezus Zijn hand naar hem uitstak werd hij geraakt. Laten wij als christenen daarom nooit de fout maken om te eisen van ongelovigen dat zij zich eerst maar aan ons aan moeten passen voordat wij het evangelie met hen delen! Nooit!
Er zijn gebieden waar christenen actief zijn, waar ik mij nooit in zou kunnen begeven, tenzij God mij daarvoor roept. Het onrecht van abortussen doet mij persoonlijk zoveel pijn, dat ik niet eens wil weten waar de abortusabattoirs in Nederland zijn. Zo is het ook met muziek.
Eén van de eerste keren dat ik in de laatste Gemeente waar ik lid van geweest ben binnen kwam raakte ik in gesprek met één van de mensen die evangeliseerde vanuit de Gemeente. Kort daarvoor was er een rockfestival in de buurt geweest en daar hadden zij als Gemeente gestaan. Typisch christenen, direct herkenbaar in de groep van metalheads. Keurig gekleed als de gemiddelde Nederlander stonden ze daar. Niemand sprak met hen. Op een gegeven moment kwam er een christen aan op de motor. Gekleed als metalhead, dus herkenbaar voor de groep, met emblemen van de CMA (Christian Motorcyclist Association) op zijn jack. Hij was de enige die in no-time meerdere gesprekken over het geloof en Jezus had, kon diverse Bijbels en tractaten uitdelen en heeft met mensen gebeden.
Dan kunnen we als vrome Farizeeën christenen wel onze mening op gaan leggen aan de manier waarop wij vinden dat we als christenen gekleed zouden moeten gaan, maar naar mijn mening is de verkondiging van het evangelie onder verloren mensen belangrijker dan het al dan volgens kerkelijke regeltjes gekleed gaan.
Met wat verbazing belandde ik op pagina 156. Een woordenlijstje met hun betekenis volgens van Dale. Maar feitelijk allemaal subjectieve begrippen. Wat de één prijzenswaardig vindt, is voor de ander verwerpelijk.
Recent hebben we maandenlang elk weekend demonstraties tegen de coronamaatregelen en voor vrijheid gezien. De maatschappij was zwaar verdeeld over deze demonstraties. De één vond het prijzenswaardig, de ander verwerpelijk en twee kampen stonden over hetzelfde onderwerp lijnrecht tegenover elkaar.
Met nog grotere verbazing lees ik pagina 157-160, “Subtiele gevaren uit de praktijk gegrepen“. De Bijbeltekst Romeinen 12:9-21 wordt aangehaald en een preek volgt. Hier blijkt weer de strijd van de schrijver. Enerzijds fan van Jerusalem, maar anderzijds rockmuziek afkeurend. Waarom anders deze tekst?
Op pagina 161 geeft de schrijver aan hoe hij er zelf mee omgaat. Aan het begin van het boek wordt gesteld “Een profetisch geluid?”, maar hier blijkt dat de schrijver nooit antwoord van God heeft gehad. Hoe kun je dan spreken van een profetisch geluid, want een profeet hoort de woorden van God door te geven, niet zijn eigen woorden en dat is wat letterlijk op pagina 161 wel gebeurt. Hij gaat er prat op dat een uitgebreide playlist op zijn telefoon ontbreekt.
Persoonlijk ga ik er anders mee om. Ik heb juist wel een uitgebreide bibliotheek op mijn telefoon. Bands die ik nieuw leer kennen worden “gescreend” op christelijke content. Daar maak ik ook aantekeningen van in mijn playlist. Die playlist bestaat vervolgens uit allerlei stromingen. Van blues tot zwaar metaal. Van “clean secular” (een enkele artiest!) tot overduidelijk christelijk. Zo heb ik voor elke gelegenheid en elke gemoedstoestand passende muziek voorhanden zonder dat ik me eerst af moet vragen of de artiest die ik draai wel christelijk is of niet.
Misbruik van de gospelscene
Uiteraard is dat, zeker met nieuwere bands, geen garantie. Zoals we in het boek al zagen haalt de schrijver Vengeance Rising aan als christelijke band, maar is de zanger nu satanist. Dat is voor mij eenvoudig: Dan ben je nooit christen geweest. Als je wedergeboren christen bent, dan ervaar je God door Zijn Heilige Geest ook daadwerkelijk in je leven. Om dan een paar jaar later te zeggen dat je atheïst bent om vervolgens af te zakken tot satanist, is hetzelfde als iemand die jaren getrouwd is geweest en na zijn scheiding bij hoog en bij laag gaat beweren dat zijn vrouw nooit bestaan heeft. Behulpzame vrienden zouden hem in dat geval op laten nemen.
Andere bands die via de christelijke scene bekend zijn geworden en later toegaven helemaal geen christenen te zijn, zijn bijvoorbeeld Evanescence en As I lay dying. Maar ook bekende pop en rock ‘n’ roll artiesten begonnen als Gospelartiesten. Elvis Presley is één van de bekendste voorbeelden, maar ook Katy Perry is als gospelartieste begonnen, en ongetwijfeld zijn er nog meer.
In de samenvatting vanaf pagina 165 worden een aantal punten nogal stellig gezegd en beginnen met “Het is een feit”, terwijl daar nogal wat vraagtekens bij te plaatsen zijn.
Eén van de punten is bijvoorbeeld dat een aantal (schrijver noemt “de meeste”, maar doordat er in het boek letterlijk maar een handvol bands besproken worden kan ik dat werkelijk geen objectieve observatie noemen) christelijke rockartiesten hun interesses hebben in “satanische” bands (de term “clean secular” is schrijver waarschijnlijk niet bekend). Dat is wat mij betreft niet zo gek, want dat is de muziek waar de meeste jongeren destijds mee geconfronteerd werden. Er waren in de beginperiode ook nog geen tot amper christelijke alternatieven. Dat is pas gekomen met de oprichting van bands als Stryper, Petra, Rez Band en Jerusalem. Toen ik zelf nog niet tot geloof was gekomen luisterde ik ook naar dergelijke bands, maar ook naar echt satanische bands.
Met name punt 15 is nogal veroordelend naar christelijke artiesten toe, maar voor het merendeel van de bands die er staan kan ik mij daar ook zeker niet in vinden. De meeste van deze bands zijn normaal gekleed, dus de stelling dat “veel christelijke artiesten een gruwelijke vertoning zijn geworden. Zelfs nog gruwelijker dan de weergaven van satan en zijn trawanten zelf”, vindt ik eigenlijk ronduit stuitend! Een regelrechte aanval (moet ik er nou uit de duisternis bij zetten?) tegen een aantal oprechte christelijke artiesten die hun leven in hebben gezet om het Evangelie te verspreiden en die hun stinkende best doen om God te verheerlijken.
Sorry, maar het is wel heel makkelijk oordelen van achter een bureau in een baan die tot doel heeft de financiële welvaart van de klanten te vergroten.
De “feiten” die benoemt worden, worden mijns inziens vanuit een zwaar christelijke achtergrond beschreven. Maar het werkelijke christendom speelt zich niet af binnen de kerkmuren waar alleen orgelmuziek is toegestaan. Jezus stond ook met beide voeten in de klei! Hij begaf zich wel tussen zondaren, was gekleed naar de cultuur waar Hij in leefde.
Stellen dat Jezus nu dus ook niet als rocker gekleed zou zijn, is een wensdenken van de auteur waar niemand antwoord op kan geven. Jezus was tot Zijn 30e aannemer, timmerman, projectontwikkelaar, meubelmaker.
Het feit in de anekdote over het evangeliseren onder metalheads op festivals maakt één ding wel duidelijk: Zoals auteur het zou willen, gaat het in de praktijk niet werken. En dan gaat het mij vervolgens te ver om dan feitelijk te stellen dat we die mensen die zich niet aan ons aan willen passen, die niet (meer) binnen de kerkmuren willen vertoeven – om vaak zeer uiteenlopende redenen – dan maar verloren te laten gaan, gaat mij als christen werkelijk veel en veel te ver!
Auteur spreekt over het marketingplan. Zelf heb ik ook in de financiële dienstverlening gezeten en op een gegeven moment had ik een klant die aangaf dat hij zich niet prettig voelde bij het feit dat ik in een pak liep. Dat was bedrijfsvoorschrift. Maar ik mocht wel een financieel plan voor hem uitwerken.
De volgende afspraak met hem had ik een T-shirt, spijkerbroek en sneakers op de achterbank van mijn auto liggen er voordat ik naar hem toe ging heb ik me omgekleed van mijn pak in casual en sloot de deal. Het hele marketingplan werkt in de praktijk dus echt niet altijd zoals auteur het doet voorkomen. En na die tijd heb ik vaker zakelijke deals gesloten terwijl ik toch behoorlijk casual gekleed was.
Sterker nog: Op dit moment heb ik niet eens een pak wat aan kan! Die normen zijn dus echt veranderd. En als mijn doelgroep in korte broek en teenslippers gekleed loopt, dan doe ik dat ook. Zelfs als ik me daar zelf helemaal niet prettig in voel.
De stelling dat de muzikanten van de band Messiah Prophet er uit zagen als “beesten” vindt ik dan weer een zeer onchristelijke betiteling. Het dehumaniseren van mensen heeft in de geschiedenis tot de meest vreselijke gebeurtenissen geleidt, dus laten wij ons als christenen daar verre van houden!
Wat ik hier signaleer is een enorm cultuurverschil tussen Amerika en Urk. Destijds waren dat werkelijk twee compleet verschillende werelden. Maar ook in het kleine dorp waar ik opgroeide was die tegenstelling er.
Eén van mijn taken was het wassen van de auto van mijn vader. Wij waren katholiek en mochten dus op zondag de auto wassen. Mensen die dan voorbij liepen naar of van de middagdienst waren zo vriendelijk christelijk dat ze je geen blik waardig gunden en groeten kon uiteraard al helemaal niet. Gek, want we geloofden toch in dezelfde God? Stijf gekleed, met strakke gezichten. En als je diezelfde mensen op maandag tegenkwam, dan groetten ze je alsof er niets aan de hand was. Het leek wel schizofrenie.
Toen ik later tot levend geloof was gekomen had ik een vriend uit die nog steeds vrij zware hoek. Hij had er commentaar op dat mijn vrouw in “mannenkleren” liep, want ze droeg broeken. Het kwam er in het kort gezegd op neer dat dat lust op zou kunnen wekken.
Op dat moment fietste er een meisje uit zijn kerk voorbij. En dan zeggen we dat we niet in toeval geloven. Zij was uiteraard gekleed in een lange rok, maar wel met een split tot bijna op haar heupen, die haar prachtig gevormde benen tijdens het fietsen duidelijk liet zien. Ik wees hem er op en zei dat ik dat dan heel wat verleidelijker vond dan een vrouw in een lompe spijkerbroek. Hij moest me daar toch wel gelijk in geven.
Veel van de door auteur genoemde “feiten” dateren van dertig jaar geleden of langer. Sommige van de aangehaalde bands bestaan al niet meer, andere hebben al toegegeven dat zij helemaal niet christelijk zijn, en de meeste hebben hun uiterlijk allang aangepast naar 2022.
Het uiterlijk van sommige bands is onderdeel van hun marketingformule. Veel kritiek is er van de auteur op de hairbands uit de jaren ’80, maar enige wat zij feitelijk deden was aansluiten bij de op dat moment heersende cultuur in Amerika.
Die kritiek maakt het boek achterhaald. De variëteit in de wereld en ook binnen de metalscene is zo enorm toegenomen. En bovendien, nogmaals, veel van deze uiterlijkheden worden allang niet meer gebruikt.
Nogmaals wordt er kritiek geleverd op Stryper (punt 21). Niet-christenen buiten de metalscene staat natuurlijk sowieso al afkeurend tegenover de hele scene door de beeldvorming (die overigens in de meeste gevallen niet eens klopt!). En als die niet-christenen dan ook nog eens uit een zware omgeving komen, dan is het bekende oordeel snel geveld.
Een opvallende zinsnede is “Of dit bewust of onbewust gedaan wordt door de mannen van Stryper zullen we voor het gemak maar buiten beschouwing laten”. Dat vindt ik een typerende zin in dit boek omdat het op meer plaatsen de indruk wekt dat dingen “voor het gemak” zijn gedaan of juist nagelaten. We leven in een tijdperk waarin vrijwel iedereen makkelijk bereikbaar is, dus hoeveel moeite was het geweest om de band door middel van een e-mailtje te benaderen en de vraag voor te leggen?
Het is een feit dat zowel de muziek als de uitstraling doorgaans veel verwarring scheppen. Juist onder de christenen. Juist in de kerk. En is dat eerlijk gezegd niet terecht?
Jan Bakker Kentering in de christelijke rockmuziek pg. 168
Nee, dat is niet terecht. En waarom is eenvoudig uit te leggen door een praktijkvoorbeeld. Een vriend van mij loopt graag in T-shirts van christelijke metalbands. Op een gegeven moment kwam de voorganger van onze Gemeente naar hem toe met de vraag of iemand hem weleens benaderd had over de betekenis van de shirts die hij droeg. Hij moest ontkennend antwoorden. Niemand had hem er ooit naar gevraagd.
De voorganger zei toen dat meerdere mensen met vragen bij hem waren gekomen en dat hij ze allemaal door had gestuurd. Geen van die mensen had naar de voorganger geluisterd, geen van hen was naar mijn vriend toe gekomen en allemaal bleven met hun vooroordelen en veroordeling stijfkoppig in de kerkbanken zitten.
Dus nee, dat is niet terecht. Jezelf niet informeren over een onderwerp waar je geen verstand van hebt, maar het tegelijkertijd wel afwijzen en veroordelen is nooit terecht. En als iemand bereidt is om al je vragen te beantwoorden en daar geen gebruik van te maken, dat is gewoon dom.
Auteur beschuldigt Tourniquet er van een satansteken te gebruiken. Helaas worden in het boek veel claims en beweringen gedaan die maar al te vaak niet onderbouwd worden. Zo ook deze. Ik heb gezocht op internet omdat ik me een dergelijke pose van Tourniquet niet kan herinneren en ook nu lukt het me niet om die “foto’s” te vinden.
Een discussie als deze ontpopt zich vaker op social media. Maar veel christenen kennen het onderscheidt tussen het satansteken en het teken in de gebarentaal voor liefde niet. Dit leidt maar al te vaak tot verwarring en valse beschuldigingen, want het verschil is subtiel.
Het constante hameren op de uiterlijkheden wordt wat vervelend. Bovendien, wat is de “afdruk, uitstraling en presentatie van het rijk der duisternis”? De Bijbel leert dat de duivel zich voordoet als een engel des lichts. Dus misschien moeten we wel veel voorzichtiger zijn met al die lieftallige dametjes die de goedkeuring van veel christenen (neem bijvoorbeeld K3) kunnen wegdragen, maar ondertussen de meest vulgaire en onbijbelse dingen zingen. Ik ken diverse oprechte christenen die met hun kinderen naar de optredens van K3 gaan en hun kinderen de seksueel getinte liedjes uit volle borst mee laten zingen! Dat lijkt me eerlijk gezegd een veel groter gevaar.
NOG VERWERKEN
https://www.youtube.com/watch?v=qTT79KjvRnQ
Bron artikelfoto: By Charlie553 – Own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5711096
Nog geen reacties